Hướng dẫn xác thực sinh trắc học và bảo mật giao dịch ngân hàng 2026

Từ tháng 8 năm 2026, các quy định về xác thực sinh trắc học và định danh điện tử tại Việt Nam đang được thắt chặt nhằm tăng cường an toàn tài chính. Việc cập nhật và tuân thủ các tiêu chuẩn bảo mật mới nhất là cần thiết để đảm bảo các giao dịch ngân hàng trực tuyến của bạn diễn ra suôn sẻ và an toàn, tránh bị gián đoạn hoặc khóa tài khoản.

Các điểm chính cần lưu ý

• Cập nhật thông tin cá nhân: Đảm bảo giấy tờ tùy thân (CCCD) còn hạn và thông tin trên VNeID mức độ 2 được đồng bộ với ngân hàng.
• Xác thực sinh trắc học bắt buộc: Các giao dịch phát hành thẻ mới và chuyển khoản lớn sẽ yêu cầu xác thực bằng khuôn mặt hoặc vân tay.
• Bảo mật dữ liệu cá nhân: Ngân hàng và người dùng cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ thông tin cá nhân.
• Lưu giữ bằng chứng giao dịch: Luôn chụp ảnh màn hình hoặc lưu mã giao dịch, biên lai để đối chiếu khi cần.
• Cảnh giác với lừa đảo: Nâng cao cảnh giác trước các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi.

Quy định mới về xác thực sinh trắc học từ năm 2026

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành các thông tư quan trọng như Thông tư 45/2025/TT-NHNN và Thông tư 77/2025/TT-NHNN, có hiệu lực từ đầu năm 2026, điều chỉnh nhiều nội dung liên quan đến hoạt động thẻ ngân hàng và giao dịch trực tuyến. Các quy định này nhằm mục đích tăng cường an ninh, bảo vệ khách hàng khỏi các rủi ro gian lận.

Yêu cầu khi phát hành thẻ và giao dịch điện tử

Từ ngày 05/01/2026, khi phát hành thẻ ngân hàng mới, các ngân hàng bắt buộc phải gặp mặt trực tiếp khách hàng để kiểm tra và khớp đúng dữ liệu sinh trắc học. Thẻ chỉ được sử dụng cho giao dịch điện tử sau khi hoàn tất việc đối chiếu giấy tờ tùy thân và xác thực sinh trắc học. Việc xác thực có thể thực hiện thông qua dữ liệu sinh trắc học trên thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip, tài khoản định danh điện tử (VNeID) hoặc dữ liệu sinh trắc học đã được thu thập và kiểm tra trước đó.

Xác thực khuôn mặt cho giao dịch doanh nghiệp

Từ ngày 01/07/2026, các ngân hàng áp dụng việc bắt buộc xác thực sinh trắc học bằng khuôn mặt đối với các giao dịch chuyển khoản trực tuyến của khách hàng là doanh nghiệp. Cụ thể, đối với doanh nghiệp mới thành lập hoặc mở tài khoản dưới 12 tháng, các giao dịch từ 50 triệu đồng/lần hoặc từ 100 triệu đồng/ngày trở lên sẽ yêu cầu người đại diện theo pháp luật xác thực khuôn mặt.

Đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc áp dụng mô hình kế toán đơn giản, ngưỡng xác thực là từ 10 triệu đồng/lần hoặc từ 20 triệu đồng/ngày.

Hướng dẫn xác thực sinh trắc học qua VNeID

Để đảm bảo giao dịch không bị gián đoạn, việc xác thực sinh trắc học qua VNeID là một trong những phương pháp hiệu quả và được khuyến khích. Người dùng cần có tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 để thực hiện quy trình này.

Các bước xác thực sinh trắc học bằng VNeID

1. Mở ứng dụng ngân hàng: Truy cập vào ứng dụng ngân hàng di động của bạn.
2. Chọn cài đặt sinh trắc học: Tìm mục cài đặt bảo mật hoặc cài đặt sinh trắc học trong ứng dụng.
3. Quét mã QR trên CCCD gắn chip: Sử dụng tính năng quét mã QR trong ứng dụng ngân hàng để quét mã trên thẻ CCCD gắn chip của bạn.
4. Quét khuôn mặt: Thực hiện quét khuôn mặt theo hướng dẫn trên màn hình để hệ thống đối chiếu dữ liệu sinh trắc học.
5. Đồng ý chia sẻ thông tin: Chấp thuận yêu cầu chia sẻ thông tin cá nhân từ ngân hàng sang ứng dụng VNeID.
6. Đăng nhập VNeID và xác nhận: Đăng nhập vào ứng dụng VNeID của bạn và xác nhận việc chia sẻ thông tin để hoàn tất quá trình xác thực.

Bảo mật thông tin cá nhân và phòng chống lừa đảo

Bên cạnh việc tuân thủ các quy định về xác thực sinh trắc học, người dùng cần chủ động bảo vệ thông tin cá nhân và cảnh giác trước các hình thức lừa đảo trực tuyến. Ngân hàng Nhà nước cũng tăng cường cảnh báo sớm về các rủi ro công nghệ và gian lận.

Trách nhiệm của ngân hàng và người dùng

Các tổ chức tài chính, ngân hàng phải tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân của khách hàng, bao gồm việc áp dụng các biện pháp phòng, chống truy cập, sử dụng, tiết lộ, chỉnh sửa trái phép dữ liệu. Đồng thời, ngân hàng cần có giải pháp khôi phục dữ liệu khi bị mất và đảm bảo bảo mật trong quá trình thu thập, cung cấp, xử lý dữ liệu.

Về phía người dùng, việc không sử dụng thông tin tín dụng của chủ thể dữ liệu cá nhân để chấm điểm, xếp hạng tín dụng khi chưa có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu là một quy định quan trọng cần được tuân thủ.

Cảnh báo về các rủi ro tiềm ẩn

Sự phát triển của hạ tầng số cũng đi kèm với những mặt trái phức tạp về SIM rác, tin nhắn rác, cuộc gọi rác và lừa đảo trên không gian mạng. Người dùng cần đặc biệt cảnh giác với các tin nhắn, cuộc gọi yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu hoặc mã OTP. Tuyệt đối không nhấp vào các liên kết lạ hoặc tải xuống các ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Những trường hợp có thể bị ngừng giao dịch và cách khắc phục

Từ năm 2026, các tài khoản sử dụng giấy tờ tùy thân đã hết hạn, chưa cập nhật thông tin mới, hoặc chưa hoàn tất việc xác thực dữ liệu sinh trắc học theo quy định có thể bị hạn chế hoặc tạm dừng giao dịch. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động cập nhật thông tin và thực hiện các bước xác thực cần thiết.

Lưu ý khi thay đổi thiết bị di động

Theo Thông tư 08/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ, từ ngày 15/04/2026, người dùng khi thay đổi thiết bị di động sẽ phải xác thực lại bằng sinh trắc học khuôn mặt. Nếu không thực hiện đúng thời hạn, thuê bao có thể bị tạm dừng dịch vụ, thậm chí bị khóa hai chiều. Điều này đòi hỏi người dùng phải luôn giữ cho thông tin cá nhân và thiết bị được đồng bộ và cập nhật.

Lưu trữ dữ liệu xác thực

Các thông tin xác thực giao dịch phải được lưu trữ trực tuyến tối thiểu 3 tháng và sao lưu tối thiểu 1 năm. Trường hợp xác nhận giao dịch bằng hình thức khớp đúng thông tin sinh trắc học, tổ chức cung ứng dịch vụ phải lưu trữ thông tin sinh trắc học của khách hàng đối với tối thiểu 10 giao dịch gần nhất. Người dùng cũng nên tự lưu giữ bằng chứng (mã giao dịch, biên lai, ảnh chụp màn hình) cho tất cả các hành động của mình để có thể đối chiếu khi cần.

Tầm quan trọng của việc tuân thủ quy định mới

Việc tuân thủ các quy định mới về xác thực sinh trắc học và bảo mật giao dịch ngân hàng không chỉ là trách nhiệm mà còn là quyền lợi của mỗi cá nhân. Nó giúp bảo vệ tài sản, thông tin cá nhân và đảm bảo các giao dịch tài chính diễn ra an toàn, minh bạch. Hãy chủ động cập nhật thông tin, thực hiện các bước xác thực cần thiết và luôn cảnh giác trước các mối đe dọa trực tuyến để bảo vệ bản thân và tài chính của bạn.

Tài liệu tham khảo

• tuoitre.vn
• vtv.vn
• dantri.com.vn
• vietnambiz.vn
• congly.vn
• thanhnien.vn
• facebook.com
• kenh14.vn
• cafef.vn
• baomoi.com
• baomoi.com
• facebook.com